Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 1 Vote(s) - 5 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Македонските медии за България
Author Message
Valkanizater Offline
Senior Member
****

Posts: 431
Joined: Feb 2011
Reputation: 15

Датум: 20.07.2012, 15:46
ШТО НАПИШАЛ БРАНИСЛАВ НУШИЌ ЗА СОЛУНСКАТА СРЕДБА СО ЈАНЕ САНДАНСКИ

Девизата „Ослободување на своите браќа“ стана беспредметна

Сандански замолчи, ја протна раката низ брадата, па одговори: - Во Бугарија не смеам! Замолчи малку и по извесна пауза одлучно додаде:- Ама и не ми треба. Тука е мојата Бугарија!, пишувал Нушиќ

Предраг Димитровски

И Бугарија и Србија во досегашната работа грешеа што се раководеа од своите најтесни интереси. Ним во работата не им била главна цел слобода на овој народ овде, туку нивните себични интереси, проширувањето на нивните држави. По овие настани, тие ќе останат каде што се, а ние тука ќе правиме татковина.

Ова е само дел од разговорот меѓу пиринскиот цар и водач на Серскиот округ на Македонската револуционерна организација, Јане Сандански, со познатиот српски комедиограф Бранислав Нушиќ, воден во јули 1908 година во Солун. Средбата била остварена во солунскиот хотел „Англетер“, во кој престојувал Сандански, а Нушиќ пристигнал како тогашен специјален известувач на белградска „Политика“. Целиот разговор, всушност, го претставува второто од трите писма, што Нушиќ ги испратил до својата редакција со наслов „Револуција во Турција“ известувајќи за настаните од Младотурската револуција, иако името на револуционерот како неизбежно се споменува во секое од нив. Временски, пак, средбата била одржана кратко по убиството на Борис Сарафов и на Иван Гарванов.

Според датумите, напишани се во период од четири дена, но интересна е содржината во поднасловот на текстот:„ Државните удари веќе почнуваат - Солун центар на царството! - Сандански, Нушиќ и Паница - едниот нем, другиот глувонем - грчки пауни - како еден офицер убеди еден оџа“.

Во воведот на текстот, пак, Нушиќ забележува дека ситуацијата во Турција с` уште е нејасна и опасна и притоа изнесува три факти. Прво, дека султанот со едно ираде веќе почнал да го менува уставот, второ, дека Арнаутите почнуваат да го применуваат уставот на тој начин што извикуваат „раја, раја, а Арнаутите се господари“ и, трето, дека бугарските четници с` повеќе му се придружуваат на движењето, но оти ги задржуваат своите организации.

Соседи во хотелот

Нушиќ средбата ја навестува уште во првото писмо кога забележува дека во хотелот нашол соба веднаш до собата на Сандански, „кој слободно шета низ Солун и држи говори“. Се разбира, пишува Нушиќ, дека утре штом се раздени, ќе размениме визити. Јас барем ќе сметам за должност да го посетам него, а тој може и да не ја возврати визитата.

Утредента, пишува во својот извештај Нушиќ, уште во осум часот во ходникот на хотелот сретнал еден „бугарски комита и веднаш го замолив да ме пријави кај Сандански како дописник на белградска ’Политика’. Тој влезе во собата број 14 и таму се задржа прилично долго... Најпосле вратата се отвори и комитата ме пушти внатре“.

Во продолжение Нушиќ ја опишува собата во која заедно на маса седеле Сандански и Паница, кого го именува како „директен убиец на Сарафов“, а потоа ги опишува и двајцата.

„Сандански е развиен човек, со силни плеќи и ковчест. Со високо чело е и со мошне бистри очи, со кои ве фиксира при разговорот... Има долга растресена брада, а коса помалку. Гестовите му се забавни, говори исто така бавно, но со силен глас. Тој не е со поголема интелигенција, ама е бистар. Одговара директно на поставените прашања и одговара кратко, прецизно и одлучно. Изгледа дека е длабоко убеден во секоја своја мисла што ја искажува.

Паница, убиецот на Сарафов, е понизок човек, со кадрава коса и со ретка мала брада. Со помрачен поглед е и помолчалив од Сандански, иако остава впечаток на човек со појака интелигенција отколку што е Сандански.

Разговорот го почнав честитајќи му ги на Сандански слободата и враќањето во мирен живот истовремено прашувајќи го дали верува во постојаноста на сето ова.

- А како е кај вас, се верува ли таму? Што пишуваат весниците? - ми одговори Сандански со свое прашање.

- Па во Европа не се верува толку многу како овде.

- Европа нема интерес да верува толку многу во искреноста на овие настани.

- Овие настани, сепак, најмногу и најнепосредно се однесуваат на нас малите народи, Срби, Бугари и Грци. Затоа и дојдов да ја испитам правата вредност на овие настани.

- Идниот живот на малите народи е без какви било услови - одлучно одговори Сандански.

- И Бугарија и Србија во досегашната работа грешеа што се раководеа од своите најтесни интереси. Ним во работата не им била главна цел слободата на овој народ овде, туку нивните себични интереси, проширувањето на нивните држави. По овие настани тие ќе останат кај што се, а ние овде ќе правиме татковина.

- Убаво, г. Сандански, јас се согласувам да верувам како и вие во искреноста на овој чин и верувам дури дека новиот режим и ќе се воведе, но не може да се оспори фактот дека причините и мотивите за прогласување на уставот не лежеле во тоа што се увидело дека на овој народ му е потребно да му се даде слобода, туку исклучително во тоа да се спречат европските реформи?

- Овој чин не само што ги спречи европските реформи, што, впрочем, биле и неискрени, туку ги спречи и претензиите на малите народи и ги осуди на бел леб. Нивната пропагандна девиза „Ослободување на своите браќа“ ја изгуби секоја основа и стана беспредметна. Тоа е една гаранција повеќе за мир и за правилен живот на нашата татковина.

- Сериозно мислите, г. Сандански, дека Вие и јас, да речеме, по три месеци вака исто ќе можеме слободно да се состанеме во Солун, во хотел?

- Јас говорам за денешната ситуација зашто ~ верувам. Ако се измени и кога ќе се измени, тогаш ќе зборуваме. Но ќе умееме ние да не дојде до тоа.

- Се разбира, ова помилување, доколку се однесува до вас и до г. Паница, важи само за Турција. Вие не смеете во Бугарија?

Сандански замолчи, ја протна раката низ брадата, па одговори:

- Во Бугарија не смеам!

Замолчи малку и по извесна пауза одлучно додаде:

- Ама и не ми треба. Тука е мојата Бугарија!

Бевме веќе при крајот на разговорот. Сандански се чувствуваше уморен, а Паница за сето време на разговорот кажа само збор-два.

Сметав дека е веќе време да се простам дотолку повеќе што сакав да побрзам овој разговор да ви го испратам уште со денешната пошта“, го завршува текстот Бранислав Нушиќ.

Народот од роб до господар

Специјалниот известувач на белградска „Политика“ од Солун го споменува името на Јане Сандански и во третото писмо, во кое ја опишува ситуацијата во градот. Нушиќ, меѓу другото, забележува дека низ шаренилото од свет што се движи по улиците најмногу се истакнуваат фигурите на бугарските и на грчките комити, кои се предале.

„Тие се движат низ градот со оружје, исто како во планина. Така со оружје играат оро, така со оружје седат во кафеана и се бакнуваат со турските офицери. Солун е полн со такви. Од бугарските тука се Сандански, Паница, Делирадев, Чернопеев, Христо Диманов...“.

Но, се разбира, ќе подвлече Нушиќ, во центарот на сите овие комити е Сандански, кој, како што забележува авторот, говорел на „Плаце дела либерте!“, како што бил именуван просторот околу Беас-кулата.

„Рече дека радосно ја поздравува слободата, дека неговата и борбата на неговите другари и досега била насочена кон тоа да му извојуваат на овој народ слобода. Тие се предаваат, но секогаш остануваат подготвени да продолжат таму каде што застанале ако некој се обиде оваа слобода повторно да има ја одземе, па кој и да биде тоа.

Kолку во вој момент Сандански претставува важна фигура, доказ е и тоа што синоќа издаде манифест на народот со потпис - Сандански. Во почетокот на манифестот Сандански им се обраќа на сите народи во Турската Империја и им вели: „Народот, до сега роб, стана господар. И неговата прва пресуда е осуда на апсолутизмот и на тираните на смрт!“

Обраќајќи им се во манифестот на едно место на христијаните, тој им вели: „Да ја погребаме заедно со апсолутизмот и со братоубиствената борба!“

А обраќајќи им се на своите сонародници Бугари, тој им ги кажува овие карактеристични зборови: „Не подавајте им се на лекомислените агитации, што можеби ќе се поведат од официјална Бугарија против вашата заедница со Турците и против заедничката борба со нив за слобода!“

Така Бранислав Нушиќ известувал од Солун за Сандански.

http://www.dnevnik.com.mk/default.asp?It...7C0985F733

Не знам – говори се, че на Сандански му е било забранено да преминава отдясно на Струма – в Кршиака;
Нещо не е бил симпатичен на тамошните хора;
Във Влахи, където е роден /това е отляво на Струма – високо в Пирин – под Синаница – чуден връх от бял мрамор.../, обикновено е възприеман като „контраверзен”....;
Мир на праха му...
22-07-2012, 10:45 AM
Reply


Messages In This Thread
RE: Македонските медии за България - by Valkanizater - 22-07-2012, 10:45 AM